Kurum Kapak Görseli

Konya İl Millî Eğitim Müdürlüğü

KONYA / KARATAY

Konya İl Millî Eğitim Müdürlüğü

KONYA / KARATAY

Kuruluş: 1882 (Miladi) Müze: Var Arşiv: Var

📍 Kurum Konumu


Kurum Tarihçesi

Konya, eski çağlardan beri Anadolu’nun sayılı eğitim ve kültür merkezlerinden biri olmuştur. Bu durum Türklerin Anadolu’yu fethedip yerleşmeleriyle birlikte daha da ön plana çıkmıştır. Anadolu Selçukluları ilk medreseyi başkent Konya’da açmışlardır. 

Konya’da Batı tarzı eğitim Vali Ahmet Esat Paşa döneminde 1875’te başladı. Konya Merkez altı mahalleye ayrılarak her mahallede yeni bir ilkokul inşa edildi. Bu okullar Köprübaşı’nda Aziziye, Topraklık’ta Mecidiye, Altınçeşme’de Mahmudiye, Hacı Fet-tah’ta Feyziyye, Karaciğan’da Feridiye ve Hamidiye’de Hamidiye İbtidaileridir. Bu dönemde 140 sıbyan okulu da faaliyette idi. Vali Akif Paşa kendi adıyla anılan okulunu ise 1878’de açtı (Konya Salnamesi, 1305, s.72).

Konya Valisi Mehmet Ferit Paşa döneminde 1898-1902 yılları arasında merkezde mevcut ilkokul sayısı 7’den 38’e yükseldi. Bu okullarda 1576’sı erkek, 794’ü kız olmak üzere 2370 öğrenci eğitim görüyordu. Ayrıca merkeze bağlı 16 yerleşim yerinde 600’ü erkek 331’i kız olmak üzere 931 öğrenci eğitim görüyordu (Konya Salnamesi, 1305, s.67-69).

İkinci Meşrutiyet’le birlikte ilköğretime önem verilerek eskilerin yanında yeni resmi ve özel okullar açıldı. Konya Salnamesi (1332) verilerine göre Konya merkezde 40 ilk mektepte 58 öğretmen, 2.361’i erkek, 598’i kız olmak üzere 2.959 öğrenci mevcuttur.

1889’da İdadi (lise), 1901’de, Sanayi Mektebi, 1907’de Hukuk Mektebi, 1911’de Polis ve Askeri Orta 1916 Darülmuallimat (Kız Öğretmen Okulu) açıldı. 1917’de Darüleytam ve 1919’da Özel Darülirfan Mektebi açıldı.

1914’te Konya’da 417’si ibtidai, 148’i sıbyan olmak üzere 565 okul mevcut olup 473 öğretmen bu görev yapmaktaydı.

Cumhuriyetin ilanından sonra iptidai okulların talimatnamesi değiştirilerek yeni ilköğretim talimatnamesi tatbik edilmiş ve iptidai binaları ilkokullara tahsis edilmiştir.

 1923-1924’te Konya’da 204’ü erkek, 15 kız olmak üzere 219 ilkokul mevcut olup 2114’ü kız 13759’u erkek olmak üzere toplam 15.873 öğrenci eğitim görmektedir. 1923-1924’te Konya ilkokullarında 23’ü kadın 298’i erkek olmak üzere 321 öğretmen görevli idi. (İhsaiyat Mecmuası, 1925, s.56, 61-62).

1924’te Cumhuriyet İlkokulu , İmam Hatip Mektebi, Ziraat Mektebi, Orta Ticaret Mektebi, 1926’da Orta Öğretmen Okulu, 1927’de Hâkimiyet, Gazi Paşa ve İsmet Paşa İlkokulları açıldı.

1 Ocak 1929 tarihinde Konya’da ilk defa millet mektepleri açılmıştır. Şehir içinde açılan 120 dershanede kadın-erkek, genç-yaşlı herkese, yeni harflerle okuma yazma öğretilmeye başlanmış, bu kampanya sonunda Konya ili sınırları içinde 108.864 kişiye millet mektebi diploması verilmiştir. Bunun 42.730’u kadındır.

Cumhuriyetin ilanından sonra ilköğretimle birlikte ortaöğretim de bir düzene konmuş, yeni bir eğitim programı ile rüştiyeler ortaokullara, idadî ve sultanîler liselere dönüştürülmüştür. Önceleri yalnız erkek öğrencilerin kabul edildiği Konya Lisesi daha sonra kız öğrencileri de kabul etmeye başlamıştır. 

Konya Ortaokulu da 1949’dan itibaren Karma Ortaokulu adını almış, kız öğrenci kabul etmeye başlamıştır. 

İlkokullara öğretmen yetiştiren Konya Darülmuallimîn, Cumhuriyetin ilanından sonra Konya Erkek Öğretmen Okulu adını almış, 1934 yılında kapanıncaya kadar eğitimini sürdürmüştür.

1942’de İvriz Köy Enstitüsü, 1944’te Kız Enstitüsü ve Konya Ticaret Lisesi,  1951’de İmam Hatip Okulu açıldı. 1955’te Maarif Koleji ve Ebe Hemşire Okulu açıldı.  1951’de Konya’da 574 okul mevcuttu.

1869 yılında Maarif-i Umumiye Nezareti tarafından yayımlanan nizamnameden sonra 1882 yılında büyük illerde birer Maarif Meclisi kurulması ve bu meclislerin bulundukları yerde maarif işleri ile meşgul olması kararlaştırılmıştır. Bu meclislere başkanlık etmek üzere bir de Maarif Nezaretince maarif müdürleri gönderilmiştir. 

Millî  Mücadele  Dönemi’ne kadar  Mehmet Emin Bey (1882), Osman Hayri Bey (1885),  Veliyyüddin Efendi (1888), Kenan Bey
(1890), Tahsin Bey (1890), Halil Kamil Bey (1893), Ahmet Feyzi  Bey  (1894), Ömer Azmi (Akalın, 1897), Hulusi Bey (1903), Ali Rıza Bey (vekil, 1906), Satı Bey (1910), M. Ferid Bey (1911) ve Ziya Bey (1918) Konya Maarif Müdürü olarak görev yapmıştır (Ön-der, 1952, s.85). 1926’da Maarif Eminliği oluşturulmuş ve kaldırıldığı 1931 yılına kadar Ali Rıza Bey  ile  Abdüllatif Nevzat Bey (1928) görev yapmıştır.  

Konya İl Millî Eğitim Müdürlüğü hâlen Sarıyakup Garaj Caddesinde iki ayrı binada 485 personeli ile hizmetine devam etmektedir. Müdürlüğümüze bağlı 31 ilçe millî eğitim müdürlüğü, 2.911 kurum, 493.059 öğrenci, 35.104 öğretmen bulunmaktadır.

Açıklamalar

"Konya Maarif Müdürlüğü" adıyla ilk olarak 1882’de kurulmuştur

Materyal Envanteri


Değerli Personellerimiz


📜 Kurum İsmi Değişim Süreci

2026 – Günümüz
Konya İl Millî Eğitim Müdürlüğü

Türk Eğitim Tarihini Dijitalleştiriyoruz

Türkiye genelindeki maarif mirasını keşfedin, araştırın ve arşivleyin.

Kurumları Keşfet