Alanya Odabaşı Muhammed Ağa'nın kızı, Mehmet Arslan Bey'in Eşi Hayate Hanım, o zamanlar bizim topraklarımızdan Sayılan Mısır’da 1888 yılında oturmaktayken Memleketi olan Alanya'ya dost ve akrabalarını ziyarete gelir. Bir sohbet sırasında niçin mektup yazmadıklarını sorar. Yakınlarının, okul olmadığı için okuma yazma bilmediklerini ve mektup yazmadıklarını söylemeleri üzerine, Hayate Hanım akrabalarını görevlendirerek derhal bir okul yapılmasını emreder. 1891 yılında İnşası tamamlanan okulumuzu Alanyalıların hizmetine açar. Okulumuzun ilk Öğretmenleri Muallim Hikmet, Hafız Ömer ve Osman Bey'lerdir. 

Kız ve erkek öğrenciler ayrı ayrı okuduklarından şimdiki Barbaros Azakoğlu İlköğretim okuluna Okulumuz ilk açıldığı yıllarda kız mektebi, bizim okulumuza da erkekler devam ettiği için erkek mektebi denilirdi. Daha sonraları Okulumuzun adı, İptida-i, Alaattin Mektebi, Zafer İlkokulu ve bugün okulumuzun kurucusunun adını alarak Hayate Hanım İlköğretim Okulu olmuştur. ileriki yıllarda okul binası yetersiz kalınca, dönemin İlköğretim ve Okul Müdürü Nusret Ökmen'in öncülüğünde Okul Koruma Derneği'nin çizdiği plana göre 1967-1968 Eğitim Öğretim Yılı'nda eski binanın yerine yenisi yapılıp ikinci hizmete açılmıştır.