1912 yılında, Beden Eğitimi Öğretmeni Ahmet Robenson, okulda İstanbul eğitim tarihi açısından önemli bir yenilik olan “Keşşaf” adlı izci örgütünü kurmuştur.

1913 yılında, lise sınıflarında Fransızca müfredat uygulanmaya başlanmış ve okulun adı “İstanbul Sultanisi” olarak değiştirilmiştir.

1915 yılında okul, Karaköy’deki Saint Benoit binasına taşınmıştır. Savaş yıllarında bina hastane olarak kullanılmış ve sarı renge boyanmıştır. Çanakkale Savaşı’na gönüllü olarak katılan öğrencilerden 50’sinin büyük bölümünün şehit düşmesi üzerine bina pervazları siyah renge boyanmış; böylece okulun sarı-siyah renkleri oluşmuştur.

1917 yılında, okula 22 Alman öğretmen getirilmiş; edebiyat ve tarih derslerinin yanı sıra Almanca eğitim verilmeye başlanmıştır.

1919 yılında okul, sırasıyla Saraçhane’deki Münir Paşa Konağı’na ve ardından Mercan İdadisi binasına taşınmıştır.

1923 yılında Beyazıt’taki Fuat Paşa Konağı’na taşınmış ve okulun adı “İstanbul Erkek Lisesi” olmuştur.

1926 yılında, okul bünyesinde Kemal Halim Gürgen tarafından İstanbulspor Kulübü kurulmuştur.

1927 yılında, okulun önemli müdürlerinden Celal Ferdi Gökçay göreve başlamıştır.

1933 yılında, Atatürk’ün isteği üzerine okul, eski Düyun-u Umumiye binası olan bugünkü yerine taşınmıştır.

1934 yılında, kaldırılan yatılılık nedeniyle ara verilen Almanca eğitime yeniden başlanmış; eğitim süresi hazırlık + orta + lise olmak üzere 7 yıl olarak düzenlenmiştir.

1940 yılında, öğrenci Orhan Omay tarafından okulun bugünkü amblemi tasarlanmıştır.

1942 yılında savaş koşulları nedeniyle Almanca eğitimine ara verilmiştir.

1944 yılında “Mezunlar Cemiyeti” kurulmuştur.

1945 yılında “Sakarya Marşı” okul marşı olarak kabul edilmiştir.

1951 yılında “İstanbul Erkek Lisesi Mezun ve Mensupları Derneği” kurulmuştur.

1958 yılında, Türkiye ve Federal Almanya arasında yapılan kültür ve eğitim iş birliği kapsamında Almanca öğretimi yeniden başlatılmış; okul tekrar yatılı sisteme dönmüştür.

1963 yılında, “klasik Türkçe müfredat” dönemi sona ermiş ve son mezunlar verilmiştir.

1964 yılında ilk kız öğrenciler gündüzlü olarak okula kabul edilmiştir.

1982 yılında okul Anadolu Lisesi statüsüne geçirilmiş ve adı “İstanbul Lisesi” olarak değiştirilmiştir. Aynı yıl İstanbul Erkek Liseliler Eğitim Vakfı (İELEV) kurulmuştur.

1984 yılında 100. yıl kapsamında pansiyon binası hizmete açılmıştır.

1988 yılında eğitim sistemi yeniden düzenlenmiş; 8 yıllık (hazırlık + orta + lise) modeline geçilmiştir.

1996 yılında, İELEV tarafından ilkokul açılmıştır. Açılışa katılan Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, eğitim zincirini “gövde (lise), ayakkabı (ilkokul), şapka (üniversite)” benzetmesiyle ifade etmiştir.

1997 yılında, Türkiye ve Almanya arasında İstanbul Erkek Liseliler Eğitim Vakfı tarafından Almanca eğitim veren bir üniversite kurulmasına ilişkin çerçeve anlaşması imzalanmıştır.

1998 yılında, 8 yıllık kesintisiz eğitim reformu nedeniyle orta kısma öğrenci alımı durdurulmuş; okul 1+4 yıllık sisteme geçmiştir. Vakıf ilkokulu ise ilköğretim okuluna dönüştürülmüştür.

2002 yılında okul ABİTUR diploması vermeye başlamıştır.

2005 yılında İstanbul dışından gelen kız öğrenciler için yatılı bölüm açılmıştır.

2007 yılında okul, Almanya merkezli MINT (Matematik ve Fen Bilimleri Ağırlıklı Okullar Ağı) programına kabul edilen ilk yabancı okul olmuştur.

2018 yılında okul tarihi adına kavuşarak yeniden “İstanbul Erkek Lisesi” adını almıştır.

Okulun en eski yıllığı 1931 yılına aittir ve okulun temeli olarak 1884 yılında Şems-ül Maarif gösterilmiştir. Ancak arşiv belgelerine göre bu bilgi tam doğru değildir.

Başbakanlık arşivlerine göre Şems-ül Maarif 1882 yılında kurulmuştur ve kurucularından Mehmet Nadir Bey’in ayrılmasından sonra okul bir süre daha devam etmiş, ardından kapanmıştır. “Şems-ül Mekatip” adıyla geçen kurum ise İstanbul Erkek Lisesi ile bağlantılı değildir.

Bu nedenle İstanbul Erkek Lisesi’nin temeli olarak 1884 yılında Mehmet Nadir Bey tarafından kurulan Numune-i Terakki kabul edilmektedir.

İstanbul Erkek Lisesi, kuruluşundan günümüze kadar çağdaş, Atatürkçü ve bilimsel eğitim anlayışıyla çok sayıda başarılı mezun yetiştirmiş; bugün de uluslararası bir eğitim markası olma vizyonuyla eğitimine devam etmektedir.