Aksaray Lisesi

Aksaray Lisesi Cumhuriyet dönemde inşa edilmiş olan tarihi bir taş mekteptir.

Osmanlı Devleti’nde 1908’de başlayıp 1930’a kadar olan süreç içerisinde ülkede Milli

Mimari Rönesans’ı ya da 1.Ulusal Mimarlık akımı çerçevesinde yeni bir mimari üslup

başlamıştır. Bu mimari üslup her ne kadar Osmanlı Devleti döneminde başlasa da esas etkisi

Cumhuriyet döneminde hissedilir. Cumhuriyetin İlk yıllarında inşa edilen Aksaray Lisesi de bu

akımdan nasibini almış müstesna yapılardan birisidir.

Okul binasının inşası sırasında dönemin Aksaray Valisi fahri eğitim gönüllüsü Abdullah

Sabri KARTER büyük gayret göstermiştir. Vali Beyin Edirne ‘ye tayini çıkmasına rağmen bu

göz kamaştırıcı binaya başka bir kurumun yerleşmesini engellemek için gerekli önlemlerini de

almıştır. Binanın kitabesindeki “Didim tarih-i cevherdar Sabri Hakka minnetle, Yapıldı

Aksaray şehrine idadi metanetle” veciz sözünü de Sabri Bey kaleme almıştır. Okul 1958 yılına

kadar orta mektep iken bu tarihten sonra lise kısmının açılması ile hem ortaokul hem de lise

olarak hizmet vermiştir. Bu incelemenin temel amacı Aksaray Lisesi’nin açılışından günümüze kadar gelen

süreçte kuruluşu, kuruluş amacı, faaliyetleri, ilk yöneticileri, okuldan mezun olan önemli

şahsiyetler ortaya koymaktır.

Okulumuzun İlk İdarecileri

1. Müdür 1921 yılı ilk mektep müdürü Hamdi Bey

2. Müdür Sacit Necati Bey

3. Müdür Sadullah Ali Bey

4. Müdür Sapancalı Hüsnü Bey

5. Müdür Konyalı Arif Bey10

Müdür Sapancalı Hüsnü Bey

Hüsnü Bey Aksaray Orta mektep Müdürlüğü görevine 19 Ekim 192611 tarihli bir haber yer

almaktadır. Sapancalı Hüsnü Bey farklı bir idarecilik profili çizerek okul öğrencileri

öğretmenleri ve velilerin katılımı ile Hasan Dağına ilmi bir gezi düzenlemiştir. Bu gezi 7-16

Haziran 1928 tarihleri arasında 11 gün sürmüştür. Sapancalı Hüsnü Bey teorik bilgiden ziyade

pratik bilgiye önem verdiğini bu şekilde göstermiştir.

(Aksaray Ortamektep Öğretmen ve Öğrencilerinden Bir Grup Hasan Dağı Zirvesi 1928)

Bu seyahate ait teferruat, Aksaray ve çevresine ait tarihî, coğrafî bilgilerin de eklenmesiyle

Hasan Dağı’nda İlmî Cevelan adıyla Ağustos 1928 tarihinde Hüsnü Bey tarafından kitap haline

dönüştürülerek matbu Osmanlıca olarak bastırılmıştır.

AKSARAY LİSESİNDEN MEZUN OLAN ÖNEMLİ ŞAHSİYETLER

Aksaray Lisesinden Mezun Olan Bilim İnsanları

Prof. Dr. Faruk Zeki PEREK

Prof. Dr. Nazif ANIL

Prof. Dr. Kemal Tahir GÜRSOY

Prof. DR. Halil BAŞ

Prof. Dr. Ahmet KILIÇOĞLU

Prof. Dr. Mehmet DİLMAÇ

Prof. Dr. Ahmet ÇAKMAK

Prof. Dr. Tahir ŞİŞMAN

Prof. Dr. Murat ALTIN

Prof. Dr. Sadi ARAL

Prof. Dr. Kamuran İLERİ

Prof. Dr. Ahmet MENGİ

Prof. Dr. Bekir DENİZ

Prof. Dr. Sebahattin ARIBAŞ

Prof. Dr. Kenan GÜRSOY

Aksaray Lisesinden Mezun Olan Sanatçı Ve Edebiyatçılar

Murat SUKUTİ

Muzaffer BUYRUKÇU

Fikret OTYAM

Sadi ULUIRMAK

Nahit ERUZ

Em. Kıd.Alb.Asaf GÜVEN

Aksaray Lisesinden Mezun Olan Milletvekilleri Ve Senatörler

İzzet GENER (Senatör)

Yaşar ARIBAŞ

Sadi SOMUNCUOĞLU

Mustafa Sabri GÜVENÇ

Mehmet ALTINSOY

Hüseyin Avni KAVURMACIOĞLU

Mustafa Vehbi ÇORAKÇI

Abdullah Emre İLERİ (Senatör)

Ali Rıza ARIBAŞ

Raşit DALDAL

Rıfat GÜRSOY

Arif TOPRAK

Hadi ARIBAŞ

Mahmut ÖZTÜRK

Süreyya DELLALOĞLU

İsmet GÜR

M. Yaşar ÖZEY

Nevzat KÖSE

Cavit KAVURMACIOĞLU

Kürşat ESER

Ahmet Nuri KADIOĞLU

Cengiz AYDOĞDU

Bayram Ali Naci GÜRÜN

Mustafa (SATILMIŞ) SERDENGEÇTİ

Oğuz Demir TÜZÜN

Koray AYDIN

Sonuç

Günümüzde Aksaray Lisesi olarak kullanılan tarihi bina Cumhuriyet Döneminin

Aksaray’daki ilk mimari eserlerinden bir tanesidir. Açılışın idadi olarak tasarlanmasına rağmen

ilkokul, ortaokul ve lise olarak hizmet vermiştir. Aksaray’ın köklü bir eğitim kurumudur.

Aksaray Lisesi gerek Aksaray halkına gerekse Anadolu’nun farklı şehirlerinden gelen

öğrencilere eğitim vermiştir. Aksaray şehrindeki meskûn olan gayri müslim ailelerin çocukları

ve Aksaray şehrine yerleştirilen mübadil ailelerin çocuklarına eğitim vermiştir. Çalışmamızda

Aksaray Lisesinin mevcut arşiv kaynakları doğrultusunda tarihsel gelişimi ve okulun ilk

idarecileri ile okuldan mezun olarak gerek akademik dünyada gerekse Türk siyasi hayatında

önemli yer edinmiş şahsiyetleri araştırılmıştır.