Eğitim sistemimize ilişkin ilk yasal düzenleme 1869 yılında Maarif-i Umumiye Nizamnamesidir (Genel Eğitim Tüzüğü). Bu tüzük ile eğitim hakkı, eğitim yönetimi, eğitim sisteminin belirlenmesi, eğitim ödemeekleri, öğretmen yetiştirme ve istihdamı, taşra teşkilatı ve sınav sistemleri gibi ayrıntılar düzenlenmiştir.

23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasını müteakip, 2 Mayıs 1920 ve 3 sayılı Kanun'la kurulmuş ve üzerinde bir vekâletten oluşan İcra Vekilleri Heyeti'nde (Bakanlar Kurulu) Maarif Vekâleti de bulunmaktadır. 

1923 İstanbul'da bulunan Maarif Nezareti kaldırılmış, Ankara'da bulunan Maarif Vekâleti teşkilatının İlk Tedrisat Müdürlüğü, Orta Tedrisat Müdürlüğü, Hars (Kültür) Müdürlüğü, Sicil ve İstatistik Müdürlüğü birimlerine Müsteşarlık, Yüksek Öğretim Dairesi, Teftiş Heyeti, Telif ve Tercüme Dairesi, Özel Kalem ve Evrak Dairesi birleştirildi. Taşra teşkilatı da Maarif Müdürlükleri ve Maarif Memurlukları olarak düzenlenmiştir. 

Millî Eğitim Bakanlığı, Cumhuriyetimizin güncellemesinden günümüze kadar aşağıda belirtilen isimler altında sürdürülmüştür. 

• 1923-1935 yılları arasında “Maarif Vekâleti”
• 1935-1941 yılları arasında “Kültür Bakanlığı”
• 1941-1946 yılları arasında “Maarif Vekilliği”
• 1946-1950 yılları arasında “Millî Eğitim Bakanlığı”
• 1950-1960 yılları arasında “Maarif Vekâleti”
• 1960-1983 yılları arasında “Millî Eğitim Bakanlığı”
• 1983-1989 yılları arasında “Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı”
• 1989 yılından günümüze kadar da “Millî Eğitim Bakanlığı”
  adıyla geliştirmektedir.  

Millî Eğitim Bakanlığının teşkilat yapısında çeşitli yasal düzenlemelerle değişikliklere rastlanmış olup günümüzdeki yapısı 14.9.2011 tarihinde kraliçeye giren 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Hükmünde Kararname ile belirlenmiş Kanun.