Kurumun tarihî gelişimi Cumhuriyet öncesi ve Cumhuriyet sonrası şeklinde değerlendirilebilir. 15. yüzyılda Çanakkale coğrafyasında temel eğitim sayılan sıbyan mekteplerinin yaygın olduğu söylenebilir. 1287 tarihli Cezairi Bahr-i Sefid Salnamesine Göre İslâm Sıbyan Mektepleri Çanakkale’de toplam 205 tanedir. Sıbyan mekteplerinin sayısı 1876’da 323’e, 1895’te ise 411’e yükselmiştir. İlimizde Cumhuriyet öncesi dönemde 8 medrese ve bu medreselerde 142 öğrencinin öğrenim gördüğü tespit edilmiştir. 1913-1914 Eğitim Öğretim Yılı’nda Çanakkale’de resmî iptidaî mekteplerde okuyan öğrenci sayıları 3148’dir. Osmanlı Devleti’nin genelinde olduğu gibi Çanakkale il sınırları içinde çeşitli azınlıklara ait okulların kurulduğunu görüyoruz. Bu okulların 21’i Rum okulu, 5’i Ermeni okulu olmak üzere toplamda 26 azınlık okulunda; 1106 erkek ve 902 kız olmak üzere 2008 öğrenci okumaktaydı. Çanakkale’de ilk eğitim kurumunun ne zaman açıldığına ilişkin açık bir bilgiye ulaşılamamıştır. Çanakkale’de ilk resmî anaokulunun Nedimehanım Mektebi bünyesi içinde açıldığı söylenebilir. Nedimehanım Mektebi 1905’te açılmıştır. 1927-1928 Eğitim Öğretim Yılı’nda Çanakkale’de şehirde 15, köyde 101 olmak üzere toplam 116 resmî ilk mektep bulunmaktadır. 1926 programı 1927 yılında tüm ilkokullarda uygulamaya geçirilmiştir. Çanakkale’deki beş sınıflı ilkokullarda da bu program uygulanmıştır. 1932-1933 tarihli maarif istatistiklerinde Çanakkale ilçe ve köylerinde resmî ilk mekteplerdeki öğrenci sayısı 10280’dir. Çanakkale’de 1942-1943 Eğitim Öğretim Yılı’nda köy okullarında tamamı erkek olmak üzere 149 eğitmen görevlidir. İlimizdeki okuryazar oranı 1903 salnamesine göre %11,4 iken 1935 yılında %23’e ulaşarak harf inkılabının üzerinden geçen yedi yıl içinde iki kat artmış, 1998 yılı itibariyle okuryazar oranı %88’e ulaşmıştır. 2014 yılına geldiğimizde bu oran %98’dir. 6 yaş üzeri nüfusa oranla 2017 yılı verilerine göre Türkiye’de okuma yazma bilen oranı %94,47 iken ilimizde %98,52’dir. 2017 yılı verilerine göre okuryazar bilen oran sıralamasında Çanakkale ili, Türkiye 2.’si olmuştur. 2022 TÜİK verilerine göre okuma yazma bilen oranının en yüksek olduğu il sıralamasında Çanakkale %98,9 ile ikinci sırada yer almıştır. Kadınlarda okuma yazma bilme oranının en yüksek olduğu il %98,4 ile Çanakkale’dir. 2022-2023 Eğitim Öğretim Yılı’nda okul öncesi eğitimde 31 devlet anaokulu, 17 özel anaokulu, diğer okullar bünyesinde 105 devlet ve 9 özel okullar bünyesinde anasınıfı vardır. Resmî/özel anaokulları, ana sınıfları ve MEB dışı kurum (özel kreşlerde, kurumlar bünyesinde bulunan kreşlerde) 11.326 öğrenci eğitim almaktadır. İlkokulda 119 devlet, 10 özel okulumuz vardır. Bu okullarda 1.755 öğretmenimiz görev almaktadır. İl genelinde toplam 25.175 öğrencimiz bulunmaktadır. İl genelinde 88 resmî, 11 özel ve 8 imam hatip lisesi bünyesinde olmak üzere 99 ortaokulumuz bulunmaktadır. Bu okullarda 2.112 öğretmen ve 23.808 öğrenci bulunmaktadır. Son olarak 80 devlet, 24 özel ortaöğretim okulumuz vardır. Bu okullarda ise 2.331 öğretmen görev yapmakta ve 26.587 öğrenci eğitime devam etmektedir. Ayrıca ilimizde 3 Temmuz1992 tarih ve 3877 sayılı Kanunla 1 üniversite kurulmuştur. Millî Eğitim Müdürlüğünün yönetici sayısı 2023 verilerine göre (il geneli kadrolu yönetici) 3 millî eğitim müdür yardımcısı, 7 ilçe millî eğitim müdürü, 14 eğitim müfettişi, 25 millî eğitim şube müdüründen oluşmaktadır. Ayrıca İl Millî Eğitim Müdürlüğümüz bünyesinde 139 personel görev yapmaktadır. Çanakkale İl Millî Eğitim Müdürlüğünün bir kısmı Valilik Binasının 3. katında, bir kısmı da ek hizmet binasında hizmet vermektedir.