Çapa Fen Lisesi, 16 Mart 1848 Perşembe günü (Hicrî 10 Rebîülâhir 1264), Fatih’te erkek öğretmen yetiştirmek amacıyla Darülmuallimîn (Erkek Muallim Mektebi) adıyla açılan kurumun günümüzdeki devamıdır.

Osmanlı döneminde birkaç kez Maarif Nazırlığı (Eğitim Bakanlığı) görevini de yapmış olan Mekâtib-i Umumiye Nezareti Başkanı Ahmet Kemal Efendi’nin öncülüğünde, ilk erkek öğretmen okulu olarak açılması büyük önem taşımaktadır.

İstanbul’un Fatih semtinde kurulan Darülmuallimîn, daha sonra Darülmuallimîn-i Rüşdî adıyla da anılmıştır. Açılış haberi, 29 Mart 1848 tarihli Takvim-i Vekayi gazetesinde yayımlanmıştır.

Okulun açılışında, Meclis-i Maarif-i Umumiye üyeleri hazır bulunmuş, ilk ders yapılmış ve kurum resmen eğitim faaliyetlerine başlamıştır.

Başlangıçta üç yıllık eğitim süresi uygulanmış; ilk müdürü Denizlili Yahya Efendi olmuştur. Kurumda ilk etapta üç öğretmen, bir hademe ve bir bekçi görev yapmış, ilk yıl yaklaşık otuz öğrenci kabul edilmiştir.

1850 yılında Ahmet Cevdet Efendi müdür olarak atanmış, hazırladığı nizamname ile okulun eğitim sistemini kurumsallaştırmıştır. Bu düzenleme ile öğretmen yetiştirme süreci daha sistemli hâle gelmiştir.

1869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi ile Darülmuallimîn bünyesinde sıbyan, rüştiye ve idadi şubeleri açılmıştır. Aynı düzenleme ile kız öğretmen yetiştirmek amacıyla Darülmuallimât (Kız Öğretmen Okulu) da kurulmuştur (1870).

Darülmuallimât, farklı yıllarda Ayasofya çevresi, Cağaloğlu, Koska, Laleli ve Çapa gibi çeşitli binalarda eğitim vermiştir. 1917–1918’de Fatih yangını sonrası Çapa’daki Erkek Öğretmen Okulu binasına taşınmıştır.

Cumhuriyet döneminde öğretmen okulları yeniden düzenlenmiş, 1924 yılında Darülmuallimîn “Erkek Muallim Mektebi”, Darülmuallimât ise “Kız Muallim Mektebi” adını almıştır.

Zaman içinde kurum birçok kez yer değiştirmiş, 1924’e kadar yaklaşık yirmi farklı binada eğitim faaliyetlerini sürdürmüştür.

Öğretmen yetiştirme alanında önemli reformlar gerçekleştirilmiş; Satı Bey döneminde uygulama okulu modeli geliştirilmiş, modern öğretim yöntemleri hayata geçirilmiştir.

1924’te Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile Darülmuallimîn kapatılarak yerine İstanbul Erkek Muallim Mektebi kurulmuştur.

1951’de kurum yeniden “Yüksek Öğretmen Okulu” olarak Çapa’daki tarihi binasında faaliyete başlamıştır. 1972’de Ortaköy’e taşınmış, daha sonra tekrar Çapa’ya dönmüştür.

1991 yılında Çapa Anadolu Öğretmen Lisesi adını alan okul, 2014 yılında Millî Eğitim Bakanlığı kararıyla Çapa Fen Lisesine dönüştürülmüştür.

Günümüzde; Çapa Fen Lisesi; derslikler, fen laboratuvarları, konferans salonu, kütüphane, spor salonu ve öğrenci pansiyonları ile eğitim vermektedir. İngilizce ve Almanca olmak üzere iki yabancı dil öğretilmektedir.